حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
33
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
ابن عبد المطلب عمّ حضرت و زوجهء ابو لهب يعنى امّ جميل بودند مخصوصا ام جميل پيوسته از اين طرف و آن طرف خار و خاشاك فراهم مىآورد و آنها را در راه عبور پيغمبر اسلام مىريخت . لقب حمّالة الحطب كه در قرآن به اين زن داده شده به همين مناسبت است . پس از حركت مهاجرين بحبشه حضرت رسول و ابو طالب و ساير بنى هاشم بيكى از درههاى اطراف مكّه رفتند و سه سال در آنجا مختفى ميزيستند . در اين مدّت يعنى در فاصلهء سه سال قبل از تاريخ هجرت رسول از مكّه بمدينه ابتدا ابو طالب و اندكى بعد خديجه وفات يافتند و فوت اين دو تن كه حاميان اوّلى حضرت رسول بودند حضرت را سخت متأثر ساخت . در مدت اين سه سال حضرت هر وقت موقع را مناسب مىيافت در طائف يا در مكه در ميان قبايل بدعوت ايشان باسلام مىپرداخت ولى به علت عناد عرب و بىاعتنائى ايشان بشأن رسول خدا از اين دعوت نتيجه نميگرفت بلكه بر خلاف آزار و خصومت قريش نسبت به آن حضرت افزايش مىيافت تا آنكه حضرت سالى در موسم حجّ در محل عقبه ( از منازل راه مكّه ) خود را بميان جمعى از دو طايفه اوس و خزرج از اعراب ساكن شهر يثرب ( مدينهء حاليه ) رساند و ايشانرا با تلاوت آيات قرآن باسلام خواند . شش تن از اين دو قبيله به حضرت گرويدند و قبول اسلام كردند و چون بيثرب موطن خود برگشتند قصهء ايمان خود را در ميان قبايل خويش فاش نمودند و مبلّغ اسلام در دو قبيلهء اوس و خزرج گشتند . سال بعد در فصل حج دوازده كس از اوس و خزرج در عقبه به خدمت حضرت آمدند و از طرف قبايل خود قبول كردند كه از دزدى و زنا و كشتن فرزندان خوددارى نمايند و بر اين جمله عهدى با حضرت بستند كه آن را بيعت اوّل عقبه ميگويند . حضرت هم يكى از اصحاب خاص را همراه ايشان بيثرب فرستاد تا اين تازه مسلمانان را بشرايع و آداب اسلام آشنا سازد و قرآن بايشان بياموزد . در سال سيزدهم از بعثت از اوس و خزرج 73 تن مرد و دو زن بمكّه پيش حضرت رسول آمدند و در عقبه ملاقات ديگرى صورت گرفت . در اين ملاقات بين مسلمين اوس